علمى در بارهء انواع يك جنس ، شناخت هويت آن جنس كافى نيست ، بلكه بايد هر نوعى را با همهء مختصات آن ، مورد تحقيق قرار بدهيم . مثلا ما نمىتوانيم با شناخت جنس كلى حيوان بعنوان اين كه موجودى داراى احساس است و توليد مثل مىكند ، در بارهء همهء هويت نوعى از حيوان كه مثلا اسب است ، شناخت كلى داشته باشيم . قسم دوم - انشائى تجريدى كليت ناشى از انشاء تجريدى عبارتست از فعاليت مغزى براى ايجاد هويتى كه هيچ نيازى به مشاهدهء موارد و مصاديق آن هويت ندارد ، مانند اعداد و اعمال رياضى و اشكال هندسى و احكام آنها . اگر چه انشاء تجريدى در ذهنهاى ابتدائى احتياج به مشاهدات عينى دارد : به اين معنى كه براى انشاء عدد 2 نخست مشاهدهء دو سنگ يا دو انسان يا دو درخت لازم است و همچنين براى انشاء تجريدى دايره نخست مشاهدهء يك ظرف دايره اى يا يك حوض دائره اى مورد نياز است ، ولى پس از طى مراحل ابتدائى ، در انشاء هويتهاى مزبور نيازى به مشاهدات عينى وجود ندارد . به همين جهت است كه كليت آنها با فعاليت انشائى مغز حاصل مىگردد . حكم به اين كه 8 4 - 4 در مغزهاى رشد يافتهء معمولى نه تنها نيازى به استقراء همهء موارد فرمول مزبور ندارد بلكه حتى احتياج بديدن يك مورد هم ندارد . لذا اگر چنين فرض كنيم كه رشد يك مغز بدون احتياج به طى مراحل اوليهء مشاهدات ، امكانپذير باشد ، بدون ترديد اعمال رياضى و هندسى را انجام خواهد داد بدون احتياج به تماس يا واقعيتهاى عينى . باضافهء اين كه مغز آدمى در موقع اشتغال به فعاليتهاى رياضى ، كمترين توجهى به نمودها و پديده‌هاى عينى كه منشاء انتزاع واحدهاى آن فعاليتها مىباشد ، ندارد . تعميم ديدگاه علمى شرط كليت قضيه تنها براى صحت يك قانون علمى است ، به اين معنى